Πρωκτικά συρίγγια

Τι είναι τα περιπρωκτικά αποστήματα;

Τα περιεδρικά αποστήματα ξεκινούν σαν φλεγμονές των περιπρωκτικών αδένων που βρίσκονται στο κατώτερο σημείο του εντερικού σωλήνα, ακριβώς πριν τους σφιγκτήρες του πρωκτού.

Τα αίτια της φλεγμονής αυτής δεν είναι πλήρως κατανοητά, παράγοντες όμως όπως η χρόνια δυσκοιλιότητα, οι συχνές διάρροιες, η παρουσία ραγάδας πρωκτού κ.α. συχνά ενοχοποιούνται ως γενεσιουργά αίτια. Στο στάδιο αυτό ο ασθενής συνήθως δεν αντιλαμβάνεται κάτι παθολογικό, εκτός ίσως από κάποιο άλγος κατά την αφόδευση, ενώ σπανιότερα παρατηρείται εκροή φλεγμονώδους υγρού (ορώδους ή πυώδους) από τον πρωκτό. Η φλεγμονή εξελίσσεται σε διάστημα μερικών ημερών σε απόστημα, που γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή σαν επώδυνη διόγκωση στην περιοχή πέριξ του πρωκτού, με το δέρμα να είναι σκληρό, ερυθρό και θερμό.

Ο ασθενής δυσκολεύεται (λόγω πόνου κυρίως) να αφοδεύσει ή ακόμα και να καθίσει, ενώ μπορεί να συνυπάρχει πυρετός (συνηθέστερα δεκατική πυρετική κίνηση) και κακουχία. Πρόκειται για επείγουσα κατάσταση που απαιτεί την παροχέτευση του αποστήματος άμεσα, ώστε να αποφευχθούν οι σηπτικές επιπλοκές της μικροβιαιμίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις το απόστημα μπορεί να «σπάσει» από μόνο του, συνήθως όμως απαιτείται χειρουργική επέμβαση. Διενεργείται τομή στο δέρμα με τοπική αναισθησία ώστε να ανοίξει η αποστηματική κοιλότητα και να παροχετευθεί το πύον.

Ο ασθενής λαμβάνει την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή και το τραύμα αφήνεται ανοιχτό προκειμένου να ελέγχεται και να καθαρίζεται σωστά. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στάδιο στη θεραπεία του περιεδρικού αποστήματος, που θα πρέπει να γίνεται από έμπειρο στις πρωκτικές παθήσεις Χειρουργό, καθώς η σωστή περιποίηση του τραύματος μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης περιεδρικού συριγγίου. Υπολογίζεται ότι μέχρι και 50% των αποστημάτων μπορεί να εξελιχθούν σε συρίγγια, τα οποία απαιτούν επιπλέον χειρουργική επέμβαση για να αντιμετωπιστούν.

Τι είναι τα περιπρωκτικά συρίγγια;

Τα συρίγγια του πρωκτού είναι παθολογικές επικοινωνίες μεταξύ του εσωτερικού του εντέρου (έσω στόμιο, δηλαδή το σημείο απ’ όπου ξεκίνησε η αρχική φλεγμονή που οδήγησε σε απόστημα) με το περιπρωκτικό δέρμα (έξω στόμιο, δηλαδή το σημείο όπου έγινε η παροχέτευση του αποστήματος). Η επικοινωνία αυτή προκύπτει συνήθως μετά από οξεία φλεγμονή στη συγκεκριμένη περιοχή (περιεδρική φλεγμονή ή απόστημα) και σπανιότερα από χρόνιες φλεγμονώδεις νόσους (π.χ. νόσο του Crohn) ή τραυματισμούς. Η παροχέτευση ενός αποστήματος, είτε αυτόματα είτε χειρουργικά, θα οδηγήσει στη δημιουργία συριγγίου στις περισσότερες από τις μισές των περιπτώσεων. Η πλειονότητα των συριγγίων περνούν διαμέσου των σφιγκτήρων του πρωκτού, γεγονός που καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την αντιμετώπισή τους. Ανάλογα με τη σχέση του/των συριγγίων με τους σφιγκτήρες διακρίνουμε τα επιφανειακά (υποδόρια) συρίγγια, τα μεσοσφιγκτηριακά, τα διασφιγκτηριακά, τα υπερσφιγκτηριακά και τα εξωσφιγκτηριακά.

Tί συμπτώματα προκαλούν τα συρίγγια;

Ο ασθενής παραπονείται συνήθως για ερεθισμό και κνησμό στην περιοχή του πρωκτού, ενώ μπορεί να αναφέρεται εκροή μικρής ποσότητας υγρού από το έξω στόμιο του συριγγίου.

Πώς θεραπεύονται τα συρίγγια του πρωκτού;

Η θεραπεία είναι χειρουργική και συνίσταται στην κατάργηση της επικοινωνίας μεταξύ εντέρου και πρωκτού. Πριν επιχειρηθεί οποιαδήποτε μορφής παρέμβαση, όμως, είναι απαραίτητη η χαρτογράφηση του συριγγίου και ο καθορισμός της πορείας του σε σχέση με τον έσω και έξω σφιγκτήρα, η ανάδειξη πιθανών παράπλευρων κλάδων (που δεν φαίνονται με την κλινική εξέταση) καθώς και η πιθανή παρουσία ενεργού φλεγμονής/αποστήματος. Αυτό επιτυγχάνετια με τη βοήθεια ενδοορθικού υπερηχογραφήματος (EUS) ή Μαγνητικής Τομογραφίας (MRI). Η κλασσική χειρουργική επέμβαση εκτομής του συριγγίου ή σταδιακής διατομής του με ειδικά νήματα (seton) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης βλάβης στους πρωκτικούς σφιγκτήρες (8-22%, ανάλογα το είδος του συριγγίου) που οδηγεί σε ακράτεια, ενώ επίσης έχει και υψηλά ποσοστά υποτροπής, δηλαδή επανεμφάνισης του συριγγίου.

Ποια τα πλεονεκτήματα της θεραπείας των συριγγίων με LASER;

Η αντιμετώπιση των περιεδρικών συριγγίων με τη χρήση LASER προσφέρει λύση σε αυτά τα προβλήματα, έχοντας υψηλά ποσοστά επιτυχίας χωρίς να τραυματίζει τους σφιγκτήρες. Με ειδική τεχνική εισάγεται εντός του συριγγίου μια οπτική ίνα που εκπέμπει ενέργεια σε όλη την περιφέρειά της (360ο). Η ενέργεια διαχέεται με ελεγχόμενο τρόπο και σε συγκεκριμένο βάθος και καθώς απορροφάται από το τοίχωμα του συριγγίου οδηγεί στη σταδιακή αποδόμησή του με αποτέλεσμα τη σύγκλειση του συριγγίου.

Δεν απαιτείται πολυήμερη νοσηλεία σε κλινική, ο μετεγχειρητικός πόνος είναι μηδαμινός και δεν υπάρχει κίνδυνος μετεγχειρητικής ακράτειας, με ότι αυτό συνεπάγεται για την ποιότητα ζωής του ατόμου. Είναι μια μέθοδος που μπορεί να εφαρμοστεί και σε περιπτώσεις πολλαπλών ή σύνθετων συριγγίων, αλλά και σε συρίγγια που δημιουργούνται σε έδαφος νόσου Crohn, όπου οι υποτροπές μετά από χειρουργείο είναι πρακτικά ο κανόνας.