Αιμορροΐδες

Τι είναι οι αιμορροΐδες;

Πρόκειται για φυσιολογικούς ανατομικούς σχηματισμούς με τη μορφή μικρών εξογκωμάτων, που βρίσκονται στην τελική μοίρα του παχέος εντέρου του ανθρώπου (στο ορθό), αποτελούμενες από αρτηρίες, φλέβες και υποστηρικτικό συνδετικό ιστό. Υπάρχουν οι εσωτερικές αιμορροΐδες (προερχόμενες από το άνω αιμορροϊδικό πλέγμα) και οι εξωτερικές (από το κάτω αιμορροϊδικό πλέγμα). Η παρουσία τους συμβάλλει στην εγκράτεια των κοπράνων, την προστασία του εντέρου και την σωστή του λειτουργία κατά την αφόδευση. Συνεπώς, αιμορροΐδες φυσιολογικά έχουν όλοι οι άνθρωποι.

Τι είναι η αιμορροϊδική νόσος ή αιμορροϊδοπάθεια;

Όταν συντρέχουν ορισμένοι παράγοντες οι αιμορροΐδες διογκώνονται και μπορεί να αρχίσουν να εμφανίζονται συμπτώματα. Τέτοιοι παράγοντες είναι:

  • Κληρονομικότητα
  • Χρόνια δυσκοιλιότητα, κακή διατροφή, δίαιτα πτωχή σε φυτικές ίνες, καθιστική ζωή
  • Εγκυμοσύνη
  • Χρόνιος βήχας, συχνή και παρατεταμένη ορθοστασία ή άρση βάρους, καταστάσεις δηλαδή οι οποίες οδηγούν σε αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση

Η παλαιότερη θεωρία ότι οι αιμορροΐδες είναι διατεταμένες φλέβες, δηλαδή κιρσοί, δεν είναι πλέον αποδεκτή. Σύμφωνα με την επικρατούσα αντίληψη, η αυξημένη ροή αίματος στους αιμοροϊδικούς όζους έχει σαν αποτέλεσμα αυτοί να πρήζονται, να διογκώνονται και να χαλαρώνει ο συνδετικός ιστός που τους κρατά σταθερά προσκολλημένες στο εντερικό τοίχωμα. Συνέπεια αυτής της εξέλιξης είναι να δημιουργείται πια μια παθολογική κατάσταση, η αιμορροϊδοπάθεια (ή απλά «αιμορροΐδες»), οπότε και το πάσχον άτομο αρχίζει να εμφανίζει συμπτώματα. Τέτοια είναι:

  • Αιμορραγία
  • Αίσθηση ότι υπάρχει μια διόγκωση στον πρωκτό (η διογκωμένη αιμορροΐδα που ο ασθενής συχνά ψηλαφά κιόλας) λόγω της πρόπτωσης, της χαλάρωσης
  • Κνησμό, δηλαδή «φαγούρα» (λόγω υπερέκκρισης βλέννης)
  • Πόνο (ΜΟΝΟ όταν μια αιμορροΐδα θρομβώνεται, δηλαδή αποφράσσεται η ροή του αίματος στα αιμορροϊδικά αγγεία. Αφορά κυρίως τις εξωτερικές αιμορροΐδες)

Είναι μια από τις συχνότερες παθήσεις, αφορά και τα δύο φύλα και η επίπτωσή της αυξάνει με την ηλικία, έτσι ώστε σε άτομα άνω των 50 ετών να εμφανίζεται σε ποσοστό μεγαλύτερο από 50%. Τα κυριότερα συμπτώματα που αναφέρουν οι ασθενείς είναι η αιμορραγία και η πρόπτωση, η χαλάρωση δηλαδή του αιμορροϊδικού ιστού και η έξοδός του μέχρι τον πρωκτό. Ανάλογα με την βαρύτητα της νόσου, οι αιμορροΐδες ταξινομούνται ως εξής:

  • 1ου βαθμού: μικρή διόγκωση των αιμορροΐδων (δεν γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή και οι αιμορροΐδες φαίνονται μόνο με ειδική εξέταση του εσωτερικού του ορθού, την πρωκτοσκόπηση ή την κολοσκόπηση) ± αιμορραγία
  • 2ου βαθμού: μεγαλύτερη διόγκωση των αιμορροΐδων (γίνεται αντιληπτό από τον ασθενή ότι οι αιμορροΐδες βγαίνουν έξω από τον πρωκτό κατά την αφόδευση, αλλά ανατάσσονται αυτόματα) ± αιμορραγία
  • 3ου βαθμού: ακόμα μεγαλύτερη διόγκωση των αιμορροΐδων (οι αιμορροΐδες βγαίνουν έξω από τον πρωκτό κατά την αφόδευση και πρέπει ο ίδιος ο ασθενής να τις ανατάξει, δηλαδή να τις σπρώξει πίσω εντός του εντέρου) ± αιμορραγία
  • 4ου βαθμού: οι έντονα διογκωμένες αιμορροΐδες είναι συνεχώς εκτός του πρωκτού, δεν επανέρχονται με οποιονδήποτε χειρισμό και υπάρχει έντονος πόνος ± αιμορραγία

Η παραπάνω ταξινόμηση αφορά κυρίως τις εσωτερικές αιμορροΐδες, καθώς οι εξωτερικές συνήθως παρουσιάζονται με έντονη διόγκωση και θρόμβωση, μια κατάσταση που συνήθως απαιτεί επείγουσα αντιμετώπιση (χειρουργική εκτομή του αιμορροϊδικού όζου μαζί με τον θρόμβο ή αν δεν είναι δυνατόν απλή διάνοιξη του όζου και αφαίρεση του θρόμβου).

Η αιμορραγία δεν σχετίζεται απαραίτητα με τον βαθμό της πρόπτωσης και έτσι ασθενείς με ήπια πρόπτωση (2ου βαθμού) μπορεί να έχουν συχνά αιμορραγία, ενώ ασθενείς με μεγάλη διόγκωση ή ακόμη και θρόμβωση των αιμορροΐδων (3ου ή 4ου βαθμού) μπορεί να μην έχουν ποτέ εμφανίσει αιμορραγία.

Πώς θεραπεύονται οι αιμορροΐδες;

Ως γνωστόν, η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη, κάτι που βρίσκει εφαρμογή και στην αιμορροϊδική νόσο. Έτσι, μια δίαιτα πλούσια σε φυτικές ίνες (φρούτα, λαχανικά, δημητριακά κλπ) και αρκετό νερό (τουλάχιστον 6-8 μεγάλα ποτήρια ημερησίως), η αποφυγή καθιστικής ζωής και η συστηματική άσκηση, η παραμονή στην τουαλέτα για χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο των 5 λεπτών κατά την αφόδευση, είναι μερικές πρακτικές που μπορεί να αποτρέψουν την εμφάνιση αιμορροϊδοπάθειας.

Όσον αφορά τα άτομα που θα παρουσιάσουν συμπτώματα, κρίνεται απαραίτητη καταρχήν η επίσκεψη σε ειδικό γιατρό που θα θέσει τη διάγνωση της αιμορροϊδοπάθειας και θα αποκλείσει άλλες νόσους (π.χ. νεοπλασία εντέρου, ραγάδα πρωκτού, περιεδρικό απόστημα, κονδυλώματα). Να σημειωθεί με ιδιαίτερη έμφαση ότι η αιμορραγία από τον πρωκτό δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αποδίδεται εξ’ αρχής στην παρουσία αιμορροΐδων, ακόμα κι αν αυτές υπάρχουν και το γνωρίζει ο ασθενής. Ο αποκλεισμός άλλης, σοβαρότερης πάθησης και ειδικότερα καρκίνου στο έντερο (που επίσης προκαλεί αιμορραγία και που μπορεί να συνυπάρχει με αιμορροΐδες που αιμορραγούν), θα πρέπει πάντα να προηγείται οποιασδήποτε θεραπευτικής παρέμβασης για την αντιμετώπιση της αιμορροϊδικής νόσου.

Η κλασσική χειρουργική εκτομή των αιμορροΐδων (Milligan-Morgan, Ferguson, Parks) έχει εφαρμογή σε αιμορροΐδες 3ου και 4ου βαθμού. Έχει πολύ υψηλό ποσοστό επιτυχίας, ελάχιστες υποτροπές, αλλά συνοδεύεται από έντονο μετεγχειρητικό πόνο και βραδεία ανάρρωση, ενώ απαιτεί συνήθως νοσηλεία μερικών ημερών σε κλινική. Οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζονται στον γιατρό με αιμορροΐδες 2ου και κυρίως 3ου βαθμού. Στο στάδιο αυτό απαιτείται η χρήση κάποιας επεμβατικής μεθόδου για την επίλυση του προβλήματος, καθώς η συντηρητική θεραπεία (δίαιτα, χάπια, κρέμες, υπόθετα κλπ) δεν δύναται να προσφέρει ανακούφιση. Μέχρι σήμερα έχει εφαρμοστεί ικανός αριθμός μεθόδων για την θεραπεία των αιμορροΐδων (σκληρυντικές ενέσεις, απολίνωση με ελαστικούς δακτυλίους, τεχνική Longo, απολίνωση με χρήση υπερήχων κ.α.). Τα ποσοστά επιτυχίας των μεθόδων αυτών είναι υποδεέστερα της κλασσικής εκτομής, συνοδεύονται από επιπλοκές (πόνο, αιμορραγία, αποστήματα, στενώσεις, ακράτεια κ.α.), ενώ και οι υποτροπές είναι επίσης συχνές.

Θεραπεία αιμορροϊδοπάθειας με LASER – μέθοδος HeLP (Hemorrhoidal Laser Procedure)

Η μέθοδος αυτή ενδείκνυται σε αιμορροΐδες 2ου και 3ου βαθμού, ειδικά στις περιπτώσεις ασθενών με αιμορραγία σαν κύριο σύμπτωμα και με μικρού-μέτριου βαθμού πρόπτωση. Πρόκειται για την εφαρμογή ενέργειας LASER μέσω ειδικής οπτικής ίνας πάνω στα αιμορροϊδικά αγγεία, με σκοπό τον αποκλεισμό της ροής του αίματος προς τον αιμορροϊδικό όζο. Η ενέργεια κατευθύνεται στο σωστό σημείο με τη βοήθεια ειδικής συσκευής υπερήχων (Doppler) για σίγουρο αποτέλεσμα και έτσι αντιμετωπίζονται όλοι οι παθολογικοί όζοι (συνήθως 3). Το τραύμα στον βλεννογόνο του εντέρου είναι ελάχιστο, αφού δεν τοποθετούνται ραφές ούτε κόβεται ο βλεννογόνος, όπως σε άλλες μεθόδους, αποφεύγοντας με αυτόν τον τρόπο τον μετεγχειρητικό πόνο και την πιθανότητα στενώσεων Η επιβεβαίωση της σωστής σύγκλεισης του αγγείου γίνεται με τον υπέρηχο.

Η όλη διαδικασία διαρκεί περί τα 15 λεπτά, είναι ανώδυνη και δεν απαιτεί τη χορήγηση αναισθησίας. Ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στην εργασία του ή τις καθημερινές ασχολίες του την αμέσως επόμενη μέρα. Η δράση της ενέργειας του LASER συνεχίζει και τις μέρες που ακολουθούν την επέμβαση, καθώς η διακοπή της αιματικής ροής οδηγεί στη συρρίκνωση των αιμορροΐδων και τη σταδιακή υποχώρησή τους. Το αποτέλεσμα είμαι μόνιμο, με ποσοστό επιτυχίας 85%.

Πλεονεκτήματα:

  • Αναίμακτη
  • Ανώδυνη
  • Χωρίς τομές
  • Ταχεία επάνοδος στις δραστηριότητες
  • Δεν χρειάζεται αναισθησία

Θεραπεία αιμορροϊδοπάθειας με LASER – μέθοδος LHP (Laser HemorrhoidoPlasty)

Η μέθοδος αυτή ενδείκνυται σε αιμορροΐδες 3ου και 4ου βαθμού, ειδικά στις περιπτώσεις ασθενών με μεγάλου βαθμού πρόπτωση. Πρόκειται για την εφαρμογή ενέργειας LASER μέσω ειδικής οπτικής ίνας εντός του αιμορροϊδικού όζου, με σκοπό τον αποκλεισμό της ροής του αίματος προς τον αιμορροϊδικό όζο (θεραπεία αιμορραγίας) αλλά και την ταυτόχρονη συρρίκνωσή του (θεραπεία πρόπτωσης). Χρησιμοποιείται ειδική ίνα με κυκλοτερή (360ο) εφαρμογή της ενέργειας εντός του όζου που σταματά άμεσα την αιμορραγία. Επιπλέον, η ενέργεια του LASER ενεργοποιεί αναπλαστική αντίδραση στον χαλαρωμένο συνδετικό ιστό που συγκρατεί την προπίπτουσα αιμορροΐδα, ο οποίος αποκαθίσταται και έτσι ο όζος καθηλώνεται σταδιακά στην αρχική του θέση στο τοίχωμα του εντέρου χωρίς πια να προπίπτει.

Τα αποτελέσματα της μεθόδου είναι εξαιρετικά:

  • Ποσοστό επιτυχίας 90% και σχεδόν μηδενική υποτροπή
  • Ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος
  • Άμεση επάνοδος στις δραστηριότητες
  • Χωρίς τομές ή ράμματα
  • Διατηρεί ανέπαφο τον βλενογόννο
  • Δεν προκαλεί βλάβη στον σφιγκτήρα
  • Δεν προκαλεί στενώσεις ή ακράτεια